Unreal Engine trong thế giới của các phần mềm diễn hoạ kiến trúc:
Khi phần mềm không chỉ để “render”, mà để xây dựng cả một thế giới

Khi làm quen với lĩnh vực Diễn hoạ kiến trúc, mọi người có thể bắt gặp và sử dụng rất nhiều phần mềm khác nhau (phổ biến là 3DS Max, SketchUp, Lumion, D5 Render, Vantage...).

Có thể chia các phần mềm phổ biến thành hai nhóm chính:

• Nhóm diễn hoạ offline rendering, tức là kết xuất ra mới thấy kết quả cuối cùng, nhóm này gồm những phần mềm tiêu biểu là 3DS Max, SketchUp (kết hợp V-Ray, Corona):  ưu điểm là kiểm soát chi tiết tốt, chất lượng hình ảnh cao đến vô cùng chân thực, pipeline ổn định, tiêu chuẩn của ngành (hầu như các công ty lớn đều có bộ phận sử dụng 3DS Max cho offline rendering); nhược điểm là thời gian render lâu, khó tạo trải nghiệm tương tác.
• Nhóm diễn hoạ real-time rendering, tức kết xuất thời gian thực, có thể thấy ngay kết quả render trên editor luôn, nhóm này gồm những phần mềm tiêu biểu là D5 render, Lumion, Vantage, TwinMotion (Unreal Engine cũng được xét thuộc nhóm này): ưu điểm là thao tác nhanh, dễ học, render gần như tức thì, các tài nguyên đa dạng và được cung cấp sẵn; nhược điểm là khả năng tuỳ biến và mở rộng hạn chế, phụ thuộc vào các tính năng được nhà phát triển đưa vào phần mềm, chủ yếu phục vụ xuất ảnh và video.

Mỗi công cụ đều có thế mạnh riêng. Nhưng Unreal Engine (UE) lại đứng ở một vị trí khá đặc biệt. Nó không chỉ là phần mềm diễn hoạ. Nó là một nền tảng xây dựng thế giới số.

Bài viết này là góc nhìn cá nhân từ trải nghiệm thực tế, không nhằm so sánh hơn thua tuyệt đối, mà là để hiểu UE đang nằm ở đâu trong bản đồ diễn hoạ.

1. Điểm mạnh của Unreal Engine

1.1 Không chỉ render, mà tạo ra cả một thế giới tương tác

Khác với phần mềm diễn hoạ truyền thống vốn tập trung vào tạo hình ảnh cuối, UE cho phép xây dựng một môi trường thời gian thực hoàn chỉnh.

Bạn có thể:

• Diễn hoạ quy mô thế giới mở
• Xuất video, ảnh tĩnh, ảnh panorama 360 (như bao phần mềm diễn hoạ khác)
• Xuất app tương tác chạy độc lập
• Tích hợp code / blueprint để thêm gần như mọi tính năng: UI, tương tác, logic, dữ liệu, điều khiển người dùng…
• AR / VR / XR
• Digital Twin
• Metaverse / môi trường ảo

Từ một file diễn hoạ kiến trúc, bạn có thể biến nó thành:

• App walkthrough cho khách hàng
• Công cụ bán hàng tương tác
• Trải nghiệm VR, AR tham quan dự án, giới thiệu sản phẩm
• Digital twin mô phỏng vận hành, mô phỏng thiên tai, mô phỏng xây dựng

UE không chỉ “render một cảnh” mà nó cho phép bạn xây dựng một hệ sinh thái trải nghiệm.

Source: https://www.unrealengine.com/en-US/uses/architecture

1.2 Thúc đẩy người dùng phát triển đa dạng kỹ năng 3D

Do tính chất mở, Epic Games (nhà phát triển Unreal Engine) xây dựng mọi tính năng mà người dùng cần để phát triển sản phẩm, không chỉ tập trung vào mảng VZ, nên các tính năng được xây dựng dưới dạng tổng quát, có thể phục vụ nhiều mục đích (làm game, làm phim, làm tương tác, diễn hoạ) nên với một diễn hoạ viên mới tiếp xúc sẽ có cảm giác "hơi ngợp".

Một số nhóm kỹ năng nổi bật:

Rendering & Lighting

• Path Tracing / Ray Tracing / Baked Lighting
• Từ phong cách game tối ưu nhẹ → diễn hoạ siêu chân thực

Camera & chuyển động

• Cinematic camera, các thông số postprocess
• Sequencer và điều khiển keyframe
• Điều khiển chuyển động, nhịp, framing, storytelling bằng hình ảnh
• Rigging, animation theo code

Hiệu ứng & mô phỏng

• Niagara VFX
• Simulation vật lý: gió, nước, cháy, bụi, chuyển động môi trường
• Tương tác của nhân vật với môi trường 3D

UE khiến người dùng không còn là “người render”, mà trở thành người xây dựng trải nghiệm thị giác động.

Source: https://www.unrealengine.com/en-US/spotlights/unreal-engine-is-helping-real-estate-developers-to-accelerate-urban-master-planning

1.3 Hệ sinh thái plugin cực lớn

UE có một hệ plugin và marketplace rất mạnh (hiện là Fab):

• Công cụ tối ưu scene, đẩy nhanh quá trình làm việc
• Công cụ vegetation, PCG
• VFX, animation, camera tools
• Data, simulation, automation
• Công cụ phục vụ kiến trúc, phim, game, virtual production…

Điều này giúp UE mở rộng gần như vô hạn theo nhu cầu sản xuất.

Source: https://www.unrealengine.com/en-US/spotlights/unreal-engine-is-helping-real-estate-developers-to-accelerate-urban-master-planning

2. Điểm hạn chế của Unreal Engine

2.1 Khó tiếp cận cho người mới

UE không phải phần mềm “mở lên là render được”.

• Giao diện rộng: UE có rất nhiều panel, công cụ và hệ thống khác nhau, người mới thường mất thời gian dài để làm quen và hiểu cách chúng liên kết với nhau.
• Khái niệm nhiều: Từ lighting, rendering, blueprint, material, level, đến optimization… mỗi mảng đều có hệ thống riêng cần học và hiểu rõ.
• Pipeline riêng: Quy trình từ import model, setup scene, lighting, material, camera, đến xuất sản phẩm đòi hỏi nhiều bước và sự hiểu biết tổng thể.
• Không có lộ trình học chuẩn hoá phổ biến: Hiện chưa có giáo trình thống nhất cho diễn hoạ kiến trúc bằng UE, người học thường phải tự xây dựng lộ trình phù hợp với mục tiêu cá nhân.

Hiện nay gần như không có trường đào tạo chính thức UE cho diễn hoạ kiến trúc, phần lớn người học phải tự học và mày mò (vẫn có tài liệu chính thống từ Epic Games, rất nhiều tutorial trên Youtube cập nhật liên tục, và các trang cộng đồng).

2.2 Đòi hỏi khả năng tự học rất cao

UE cập nhật liên tục. Mỗi version có thể thay đổi:

• Rendering: chẳng hạn 5.7 mới update về Translucency: Ray Traced mới
• Lighting:  chẳng hạn 5.4 giới thiệu Megalights (Experimental) và hoàn thiện ở 5.6 - 5.7
• Workflow: từ 5.6 đổi bố cục giao diện và vị trí một số panel
• Tools: bổ sung hoặc thay đổi công cụ phục vụ sản xuất và tối ưu
• Plugin compatibility: thay đổi mức độ tương thích và hoạt động của plugin theo từng version

Người dùng UE gần như phải học suốt quá trình làm nghề.

2.3 Khối lượng kiến thức lớn hơn phần mềm diễn hoạ truyền thống

Do UE là nền tảng đa lĩnh vực, bạn sẽ phải tiếp cận:

• Rendering
• Optimization
• Blueprint / logic
• Animation
• Simulation
• Asset workflow
• Camera / cinematic
• Interaction

So với phần mềm diễn hoạ chuyên biệt, UE rộng hơn rất nhiều.

2.4 Nếu chỉ xét riêng diễn hoạ, UE chưa tối ưu bằng phần mềm chuyên dụng

Các phần mềm như Lumion, Enscape, Vantage:

• Chỉ tập trung vào diễn hoạ
• Pipeline đơn giản
• Render nhanh
• Output tối ưu cho VZ

Trong khi đó UE:

• Là công cụ đa năng
• Workflow phức tạp hơn
• Đôi khi cần tinh chỉnh nhiều hơn để đạt output tương đương

Tuy nhiên, UE có lợi thế lớn ở khả năng tương thích và mở rộng pipeline với các phần mềm khác.

3. Kết luận

Unreal Engine không sinh ra chỉ để làm diễn hoạ kiến trúc. Nhưng diễn hoạ kiến trúc lại là một trong những lĩnh vực mà UE thể hiện rất mạnh.

Lợi thế lớn nhất của UE nằm ở:

• Thời gian thực
• Tính tương tác
• Khả năng tuỳ biến theo yêu cầu khách hàng
• Khả năng mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác

Cộng đồng UE đang lớn nhanh, công nghệ cập nhật liên tục, và ranh giới giữa diễn hoạ – tương tác – mô phỏng – trải nghiệm số ngày càng mờ đi.

Tuy vậy, UE không phải con đường dễ:

• Khó học
• Đòi hỏi tự học cao
• Khối lượng kiến thức lớn
• Ít phổ biến hơn phần mềm diễn hoạ chuyên dụng
• Hiện nay vẫn chưa quá phổ biến trên thị trường việc làm

Nhưng nếu mục tiêu không chỉ là “render đẹp”, mà là xây dựng trải nghiệm không gian sống động và tương tác, thì Unreal Engine là một công cụ rất đáng đầu tư lâu dài.